User Rating: / 1
แย่ดีที่สุด 

ที่มา : คอลัมน์ You Are What You Do โดย ณัฐพบธรรม นิตยสาร Secret ฉบับพฤศจิกายน 2554

ผมเป็นคนชอบอ่านหนังสือพัฒนาตัวเอง เพราะผมอยากประสบความสำเร็จในด้านต่างๆ ของชีวิต ไม่ว่าจะเป็นในด้านการงาน การเงิน ความรัก หรือ ครอบครัว

แต่ผมพบว่าหนังสือเหล่านี้มักจะให้ความสำคัญกับความคิดหรือทัศนคติ หรือความเชื่อของเรา ว่าสิ่งนี้เป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด เช่น หากเราต้องการจะได้รับหรือได้เป็นอะไร เราจำเป็นจะต้องคาดหวัง (คิดเชื่อมั่น) ว่าเราจะได้สิ่งนั้น เราถึงจะได้สิ่งนั้น (ต้องคาดหวังถึงจะได้)

ในทางตรงกันข้าม พอผมเริ่มศึกษาพุทธศาสนา ผมกลับได้ยินบางคนพูดว่า ยิ่งคาดหวัง (คิด) เราก็จะยิ่งไม่ได้ เหมือนกับที่เคยได้ยินว่ายิ่งอยากยิ่งไม่ได้ ความขัดแย้งของแนวคิดทั้งสองอย่างทำให้ผมสงสัยว่าตกลงเราควรทำแบบไหนกันแน่

แต่แล้ววันหนึ่งเมื่อผมได้อ่านเรื่องหนึ่งในพระไตรปิฎก ผมก็ถึงบางอ้อทันที โดยในพระไตรปิฎกเล่มที่ 14 ข้อ 405-419 มีคนถามพระพุทธเจ้าว่า หากเราต้องการบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ เราต้องคิดแบบไหน ต้องคาดหวังว่าจะได้หรือต้องไม่คาดหวังว่าจะได้ หรือต้องทั้งไม่คาดหวังและคาดหวังไปพร้อมกัน หรือต้องคิดอย่างไรกันแน่

พระพุทธเจ้าตรัสว่า หากเราไม่ทำในสิ่งที่ควรทำ (มรรค 8) ไม่ว่าเราจะคิดอย่างไร เราก็ไม่สามารถบรรลุอรหันต์ได้ แต่ถ้าเราทำในสิ่งที่ควรทำ (มรรค 8) ไม่ว่าเราจะคิดอย่างไร เราก็สามารถบรรลุอรหันต์ได้

พระองค์ทรงเปรียบเทียบการบรรลุอรหันต์กับการได้นมวัวว่า หากเราต้องการนมวัวก็ต้องกระทำในสิ่งที่ถูกต้องเท่านั้น เราจึงจะได้นมวัวอย่างที่เราต้องการ นั่นคือเราจะต้องรีดนมที่นมวัวเท่านั้น ถ้าหากเราไปรีดที่อื่น เราก็จะไม่ได้นมวัว ส่วนการจะคิดอย่างไรไม่ใช่เรื่องสำคัญ เช่น หากเราไม่ทำในสิ่งที่ควรทำโดยไปรีดนมที่เขาวัว ไม่ว่าเราจะคาดหวัง ไม่คาดหวัง หรือคิดอย่างไรก็ตาม เราก็จะไม่ได้นมวัว แต่ถ้าเราทำในสิ่งที่ควรทำ โดยไปรีดนมที่นมวัว ไม่ว่าเราจะคาดหวัง ไม่คาดหวัง หรือคิดอย่างไรก็ตาม เราก็จะได้นมวัว

สรุปว่า เราจะคิด จะรู้สึก จะเชื่ออย่างไรก็ได้ ขอเพียงเราทำในสิ่งที่ถูกต้องและเหมาะสม เราก็จะได้ผลลัพธ์ตามที่เราต้องการ ซึ่งผมคิดว่าคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้านั้นตรงไปตรงมาและเห็นภาพชัดเจนมากนะครับ และถ้าเราลองเปรียบเทียบกับเรื่องที่ใกล้ตัวเราเข้ามาอีกนิด เราก็จะเข้ามากขึ้น

เช่น หากเราอยากร่ำรวย ทางเลือกแรกคือ เชื่อมั่นและคาดหวัง(คิดและรู้สึก) ว่าเราสามารถประสบความสำเร็จได้ เฝ้านึกถึงความสำเร็จตลอดเวลา แต่ในด้านการกระทำปรากฏว่าเราทำงานประจำเงินเดือนไม่ถึงหมื่น ใช้เงินทุกเดือนไม่เหลือเก็บ ไม่หางานใหม่และไม่พยายามเก็บเงิน

ทางเลือกที่สองก็คือ ไม่เชื่อมั่นและไม่คาดหวัง ว่าเราจะสามารถประสบความสำเร็จได้ แต่สิ่งที่ทำก็คือ แม้ว่าเราจะทำงานได้เงินเดือนไม่ถึงหมื่น แต่เราใช้จ่ายอย่างประหยัดจนทำให้มีเงินเก็บทุกเดือน ในขณะเดียวกันก็พยายามหางานใหม่ที่เงินเดือนดีขึ้นหรือหาลู่ทางที่จะทำธุรกิจส่วนตัว

คุณคิดว่าทางเลือกไหนจะมีโอกาสประสบความสำเร็จในชีวิตมากกว่ากันครับ 

เชื่อมั่นและคาดหวังอย่างเดียว → อาจไม่ได้ตามเป้าหมาย

เชื่อมั่นและคาดหวัง + ไม่ทำสิ่งที่ควรทำ → อาจไม่ได้ตามเป้าหมาย

เชื่อมั่นและคาดหวัง + ทำสิ่งที่ควรทำ → ได้ตามเป้าหมาย

หรือถ้าเราอยากมีครอบครัวที่มีความสุข ทางเลือกแรกก็คือเชื่อมั่นและคาดหวัง (คิดและรู้สึก) ว่าเราจะมีครอบครัวแบบนั้น เฝ้านึกถึงครอบครัวที่จะเป็นแบบนั้นตลอดเวลา แต่เราไม่เคยรับฟังความคิดเห็นของคนในบ้าน ทำงานมากจนไม่มีเวลาอยู่กับครอบครัว ดุด่าลูกโดยไม่ฟังเหตุผล

ทางเลือกที่สองก็คือ ไม่เชื่อมั่นและไม่คาดหวัง ว่าเราจะมีครอบครัวที่มีความสุข แต่สิ่งที่เราทำก็คือ เรารับฟังความคิดเห็นของคนในบ้าน ทำงานพอเหมาะให้มีเวลาอยู่กับครอบครัว ฟังเหตุผลลูกก่อนจะดุด่า

คุณคิดว่าทางเลือกไหนจะมีโอกาสมีครอบครัวที่มีความสุขมากกว่ากันครับ 

แม้ว่าในความเป็นจริงคงไม่มีใครที่ทำตัวสุดขั้วแบบที่ยกตัวอย่างเพราะบางคนอาจจะคาดหวังไปด้วยและทำสิ่งที่ควรไปด้วย แต่การยกตัวอย่างสุดขั้วก็ทำให้เราเห็นความแตกต่างอย่างชัดเจนว่า ระหว่างความคาดหวัง (ความคิด ความเชื่อ) กับการกระทำว่าสิ่งไหนสำคัญกว่ากัน

จากความเข้าใจทั้งหมดจึงทำให้สามารถสรุปได้ว่า หากเรามีความเชื่อมั่นและความคาดหวังว่าเราสามารถประสบความสำเร็จในด้านต่างๆ ได้ก็คงไม่ใช่เรื่องเสียหายอะไร เพราะสิ่งนี้อาจจะช่วยกระตุ้นให้เรามีกำลังใจที่จะลงมือทำในเรื่องต่างๆ

แต่ถ้าเราได้ลงมือทำในสิ่งที่ควรทำและทำในปริมาณที่มากพอ ไม่ว่าจะคิดหรือเราจะเชื่ออย่างไร เราก็จะได้รับในสิ่งที่เราต้องการ เพราะชีวิตของเราจะเป็นไปตามผลของการกระทำของเรา (กฎแห่งกรรม) ไม่ใช่กฎแห่งความเชื่อ