User Rating: / 3
แย่ดีที่สุด 

โดย ชมจันทน์

ตอนเด็ก ๆ เคยรับรู้เรื่องราวในไบเบิ้ลว่ามนุษย์ถูกขับออกจากสวนสวรรค์เพราะไปกินผลไม้ต้องห้ามจากต้นไม้แห่งความรู้ดีรู้ชั่ว (the tree of the knowledge of good and evil) ตอนนั้นได้แต่สงสัยว่า ทำไมพระเจ้าต้องห้ามด้วย ถ้ามนุษย์รู้ดีรู้ชั่วแล้วมันไม่ดีตรงไหน สังคมที่วุ่นวายมาก ๆ ก็เพราะคนไม่รู้ดีไม่รู้ชั่วกันไม่ใช่หรือ ฉะนั้น มนุษย์น่าจะได้กินผลไม้ที่ว่านี้อย่างยิ่ง

แต่ระยะนี้ เรากลับเริ่มรู้สึกว่า โลกมันหม่นมัวก็เพราะคนแสดงความรู้ดีรู้ชั่วของตนเองออกมานี่แหละ ปัญหา(สำหรับเรา)ก็คือ เส้นแบ่งระหว่างความถูกความผิดมันเบลอมาก สิ่งหนึ่งที่นาย ก คิดว่าผิดเต็มประตู นาย ข กลับเห็นว่าคือความถูกต้อง และในขณะเดียวกันสิ่งที่นาย ก เห็นว่าถูก นาย ข กลับเห็นว่าผิด เมื่อเราแต่ละคนถูกหล่อหลอมและขัดเกลามาต่างกัน ต่อให้คนที่ใจกว้างที่สุด ก็ต้องมีชุดความคิดของเขาเอง และมีอคติกับคนที่คิดต่างกับเขาอยู่ดี

เมื่อมองเข้าไปในใจตัวเอง เราพบว่าเราอึดอัดทุกครั้ง ที่เห็นใครแสดงท่าทีเกลียดใครอย่างรุนแรง โดยเฉพาะถ้าใครที่โดนเกลียดนั้น เป็นฝ่ายที่เราพึงใจหรือมีใจสงสารมากกว่า ความคิดแรก ๆ ที่ปรากฏขึ้นมาในหัวเรา มักจะเป็นการตัดพ้อว่า ทำไมคนเราช่างตัดสินอะไรได้ง่ายดาย ทั้งที่ไม่รู้ตื้นลึกหนาบางอะไรเลย ความคิดลำดับต่อมา มักจะเป็นคำอธิบายว่า ก็พวกเขาถูกหล่อหลอมมาแบบนั้น เขาก็ต้องเชื่อแบบนั้น ... และสุดท้าย เมื่อหันมาวิเคราะห์ตัวเองบ้าง (อย่าเอาแต่วิเคราะห์ผู้อื่นฝ่ายเดียว) วิธีที่เรามองโลกอยู่นี้ ก็ใช่ว่าเราเป็นมาตั้งแต่เกิด แต่เราได้มันมาจากกระบวนการขัดเกลาของสังคมที่เราเคยอยู่เคยผ่านมาเหมือนกัน และก็เป็นไปได้ว่า สิ่งที่เราเชื่ออยู่นี้ก็อาจเป็นแค่ความลวงไม่ต่างจากความเชื่อของคนอื่น ๆ

ทุกคนต่างมีกฎเกณฑ์ความถูกผิดในใจตัวเอง และเราก็พร้อมที่จะยัดข้อหาให้คนอื่นด้วยกฎที่ว่านั้น ทั้งที่หลาย ๆ เรื่อง เรารู้และเข้าใจมันแค่ระดับผิวเผิน (แต่ปัญหาก็คือ เรามักประเมินว่าเรารู้และเข้าใจเรื่องราวดีมากกว่าความเป็นจริง)

เราอาจมองว่ามนุษย์ควรมีสิทธิพื้นฐานเท่าเทียมกัน นี่คือความถูกต้อง แต่บางคนอาจมองว่า มนุษย์เราต้องรู้จักที่สูงที่ต่ำ นี่ต่างหากคือความถูกต้อง เรามองว่าคนควรต้องยืนหยัดเพื่อเรียกร้องสิทธิของตัวเอง แต่บางคนอาจมองว่าความสงบราบคาบของสังคมโดยรวมสำคัญยิ่งกว่า ... ถ้าต่างคนต่างอยู่ ต่างคนต่างเชื่อก็คงไม่เป็นไร แต่เมื่อวันหนึ่งที่เส้นความรู้ดีรู้ชั่วของเรามันไขว้กัน เราจะอยู่กันอย่างไร ... ถ้าถามเราตอนนี้ เรายอมรับว่าเราอาจเข้าใจว่าทำไมคนอื่นถึงคิดแบบนั้นแบบนี้ แต่สุดท้าย เราก็มีความเชื่ออย่างหนึ่งว่า “ความคิดของเราถูกต้องกว่า” (เราก็ไม่ได้อยากคิดอย่างนี้ แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าเราคิด)

ถึงตอนนี้ ชักเข้าใจแล้วว่า ทำไมมนุษย์ไม่ควรกินผลไม้แห่งความรู้ดีรู้ชั่ว เมื่อเกณฑ์ความถูกผิดของคนมันไม่เหมือนกัน ต่างคนก็ต่างเอาความเชื่อของตนเป็นที่ตั้ง และบางทีก็ให้ค่ากับมันมากกว่าชีวิตเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน

เราไม่รู้ว่าเราเขียนเรื่องนี้เพื่ออะไร ทั้งที่เราคิดว่า สิ่งที่เราเขียนคงไม่มีวันเปลี่ยนความคิดใครได้ แต่เราก็ลองเขียนดู เขียนตามเสียงที่อยู่ภายใน ...อาจจะเป็นเสียงที่อยู่เหนือเส้นความรู้ดีรู้ชั่วของเราก็ได้ ... ขอจบเรื่องนี้ด้วยคำพูดของวิทยากรคนหนึ่งที่เราเคยเข้ารับการฝึกอบรมกับเขา ว่า สิ่งที่เราเชื่อว่าเป็นความจริงอยู่ตอนนี้ ขอให้พึงระวังไว้ว่ามันเป็นแค่ข้อสันนิษฐาน ท้ายที่สุดแล้ว เราก็ไม่อาจแน่ใจได้หรอกว่ามันคือความจริงแท้แน่นอนหรือเปล่า (ทุกครั้งที่เรากล่าวหาว่าใครผิด ก็ชั่งใจไว้สักนิดว่าว่ามันก็แค่ข้อสันนิษฐานของเรา เพราะโลกนี้มีความจริงอีกหลายมุมที่เรายังไม่รู้)

October 24 2009

ป.ล. เรื่องนี้เขียนไว้ตั้งแต่ช่วงม็อบเสื้อแดงของไทย แรงบันดาลใจมาจากการเห็นกลุ่มคนที่เรารู้จักฟาดฟันกันทาง facebook